Jak powstawała Gospodarcza Brama Śląska

Początki Gospodarczej Bramy Śląska sięgają 1995 r., kiedy to opracowano koncepcję zagospodarowania Wschodniej Strefy Ekonomicznej. Dzisiaj w GBŚ zlokalizowanych jest wiele firm dających miastu podatki, a mieszkańcom pracę. Dodatkowo każdy sprzedany teren to zastrzyk gotówki dla miasta, przeznaczanej na kolejne czeladzkie inwestycje.

W marcu 2020 r. ruszyły prace przy budowie Centrum logistycznego Panattoni przy ul. Gdańskiej. Teraz hale są już gotowe i będą miały powierzchnię ponad 67 tys. m². Dodatkowo ta sama firma rozpoczęła budowę centrum dystrybucyjnego Panattoni Park Czeladź V o powierzchni 36,5 tys. m². Po uruchomieniu produkcji do kasy miasta z podatku od nieruchomości i innych podatków pośrednich, co roku wpływać będzie ok 2 mln zł. 

Przy ul. Będzińskiej stworzono wcześniej centrum logistyczne MLP, powstają też inne nieco mniejsze prywatne inwestycje. Widać też, że ten rejon miasta, który kiedyś stanowił niezabudowane pola zmienia się diametralnie.

A jak się to wszystko zaczęło i jak wyglądał rozwój GBS, od 1995 roku do chwili obecnej? 25 czerwca 1996 r. doszło bowiem do historycznego wydarzenia, które dla Czeladzi miało kolosalne znaczenie. Tego właśnie dnia odbył się przetarg na sprzedaż 14,85 ha gruntów przy drodze krajowej DK86 za kwotę 46 mln zł. Z dnia na dzień miasto okrzyknięto najbogatszym w Polsce.

Do przetargu stanęło pięciu kontrahentów: dwie firmy niemieckie, dwie francuskie i jedna amerykańska. Cena wywoławcza wynosiła 3 mln zł (~20 zł/m2), czyli o 100% wyższa niż określała to wycena rzeczoznawcy. Z kolei oczekiwania Zarządu Miasta określane były na poziomie 8,5-10 mln zł. Ostatecznie przetarg został rozstrzygnięty na korzyść koncernu „Metro” po podniesieniu ceny do poziomu 46 mln zł (~309 zł/m2). Uzyskana kwota była ogromna i sięgała 2,5 krotności ówczesnego budżetu miasta.

Pierwszą znaczącą inwestycją było oddane do użytku w grudniu 1997 r. Centrum Handlowe M1. Posiadało około 51.000 m2 powierzchni całkowitej, w tym 33.000 m2 powierzchni handlowej. Po otwarciu w Czeladzi nazwa „M1” została przyjęta dla wszystkich centrów handlowych grupy Metro w Polsce. Otwarcie Centrum nie oznaczało zakończenia wszystkich prac budowlanych. Dopiero wiosną 1998 r. zakończono budowę ulicy Handlowej, stanowiącej wówczas drogę zaopatrzeniową, a jednocześnie awaryjną. Z kolei latem tego roku zakończono budowę docelowych zbiorników retencyjnych wód deszczowych w rejonie ulicy Wiejskiej wraz z przepompownią ścieków.

W kolejnych latach powstawały następne obiekty handlowe i usługowe. W 2006 r. rozpoczęto realizację nowego wielkiego przedsięwzięcia. Na ponad 20 ha powstał Park Logistyczny „Alliance Silesia”. Do 2010 r. zrealizowane zostały już cztery duże hale produkcyjno-magazynowe i rozpoczęto prace przy kolejnych pięciu. Podobną skalę miało centrum logistyczno-produkcyjne „Panattoni Park”, oddane do użytku 14 października 2010 r. – obecnie obejmuje obszar 13,2 ha. O ile projekt „Alliance Silesia” zrealizowany został na gruntach należących do osób fizycznych, to w przypadku „Panattoni Park” właścicielem była gmina. Udana transakcja poważnie wzbogaciła budżet miasta o kwotę 18 mln zł. I była drugą co do wielkości transakcją w obrocie nieruchomościami gminnymi.

W 2008 r. zakończona została rozbudowa Centrum Handlowego M1, które osiągnęło powierzchnię użytkową około 6,5 ha. Zmieniło ono zupełnie swoją strukturę. Dobudowano drugi pasaż oraz zmieniono elewację frontową. Pierwszy polski hipermarket pozyskał nowy image. Kolejne inwestycje nie były by możliwe bez uzbrojenia terenów i powstania ul. Gdańskiej, dzięki którym otwarto kolejne obszary pod inwestycje.

Nadal pojawiają się osoby, które uważają, że projekt GBŚ nie jest niczym nadzwyczajnym, a wręcz podważają korzyści z niego wynikające. Pojawiają się, też twierdzenia o wyprzedawaniu „naszej” ziemi i „marnych” stanowiskach pracy. Milionowe dochody zarówno ze sprzedaży gruntów jak i podatków są tego jaskrawym zaprzeczeniem. Mam nadzieję, że strefa nadal będzie się rozwijać i przynosić kolejne dochody dla miasta, które z kolei będą inwestowane w czeladzką infrastrukturę.